WordPress & WooCommerce

WordPress website traag? Oorzaken en oplossingen

Een trage WordPress-website heeft vaak meer dan één oorzaak: hosting die te krap is, ontbrekende caching, te zware afbeeldingen, te veel plugins, een zwaar thema, een vervuilde database of externe scripts. Meet eerst waar de tijd verloren gaat, en pak daarna de grootste oorzaak als eerste aan.

In het kort

Waarom is mijn WordPress website traag?

WordPress bouwt elke pagina op het moment dat iemand ze opvraagt: de server voert PHP-code uit, haalt gegevens uit de database en stuurt het resultaat naar de browser. Die laadt daarna de afbeeldingen, de stijlen en de scripts. Op elk van die punten kan tijd verloren gaan.

De oorzaak zit dus ofwel aan de kant van de server (hosting, caching, database, plugins die bij elke aanvraag werk doen), ofwel aan de kant van de browser (afbeeldingen, lettertypes, JavaScript van het thema, de pagebuilder of externe diensten). Wie weet aan welke kant het probleem zit, weet ook waar hij moet zoeken.

Begin daarom niet met een nieuwe plugin, maar met een meting. Dat bespaart werk, en het voorkomt dat je een oorzaak wegwerkt die bij jouw website niet de zwaarste is.

WordPress website traag – de oorzaak zit aan de kant van de server of van de browser

Stap één

Eerst meten: waar gaat de tijd verloren?

Een gevoel van traagheid is geen diagnose. Met een gratis test zoals PageSpeed Insights van Google zie je per pagina waar de vertraging zit.

Google beschrijft drie meetwaarden voor de ervaring van een bezoeker, de Core Web Vitals. Een LCP van 2,5 seconden of minder, een INP van 200 milliseconden of minder en een CLS van 0,1 of lager gelden daar als goed. Wat die waarden betekenen, lees je in Core Web Vitals verbeteren.

01

Test meer dan de homepage

Neem ook een dienstpagina, een blogbericht en bij een webshop een categorie- en een productpagina. Elk type pagina kan een andere oorzaak hebben.

02

Kijk eerst naar mobiel

Een telefoon heeft minder rekenkracht en vaak een tragere verbinding. Wat op je laptop vlot lijkt, kan op mobiel haperen.

03

Test uitgelogd

Als ingelogde beheerder zie je meestal de versie zonder caching. Gebruik een privévenster om te zien wat een bezoeker krijgt.

04

Onderscheid test en praktijk

Een test in een labo meet één moment op één toestel. Gegevens van echte bezoekers, waar beschikbaar, tonen wat mensen werkelijk ervaren.

05

Noteer de reactietijd van de server

Duurt het lang voor de eerste byte aankomt, dan zit het probleem vóór de browser: bij de hosting, de caching of de code op de server.

Symptomen

Welk symptoom wijst op welke oorzaak?

Dezelfde klacht, ‘de website is traag’, kan heel verschillende oorzaken hebben. Deze tabel helpt om de richting te bepalen voor je iets aanpast.

Symptomen van een trage WordPress-website en hun waarschijnlijke oorzaak
Wat je merktWaarschijnlijke oorzaakWaar je eerst kijkt
Het duurt lang voor er iets verschijntDe server antwoordt traagHosting, caching en plugins die bij elke aanvraag werk doen
De tekst staat er, de beelden komen laatTe zware of te grote afbeeldingenAfmetingen, bestandsformaat en uitgesteld laden
De layout verspringt tijdens het ladenBeelden of blokken zonder vaste afmetingen, lettertypes die laat inladenBreedte en hoogte van beelden, het laden van lettertypes
De pagina reageert traag op een klik of tikTe veel JavaScriptScripts van het thema, de pagebuilder, plugins en externe diensten
Alleen het beheer is traagZware plugins of een vervuilde databasePlugins die in het beheer werk doen, opgeslagen revisies en tijdelijke gegevens
De website is traag op drukke momentenTe weinig capaciteitHet hostingpakket en de caching

Zie je meerdere symptomen tegelijk, dan spelen er ook meerdere oorzaken. Bij een website die al enkele jaren draait, komt dat geregeld voor.

Oorzaken

Zeven oorzaken van een trage WordPress-website

Per oorzaak lees je wat er gebeurt en wat eraan te doen is. Ik noem bewust geen merken: welke oplossing past, hangt af van je website en je hosting.

01

Hosting

Een goedkoop gedeeld pakket deelt rekenkracht met veel andere websites. Ook een verouderde PHP-versie kost snelheid. Controleer welke PHP-versie je website gebruikt en of je pakket nog past bij het aantal bezoekers en bij wat de website moet doen.

02

Caching

Zonder caching bouwt de server elke pagina telkens opnieuw op. Met caching wordt het resultaat bewaard en meteen opgestuurd. Paginacaching levert vaak de grootste winst op, maar moet juist ingesteld zijn: een winkelmand of een klantenzone hoort niet uit een cache te komen.

03

Afbeeldingen

Een foto van enkele megabytes die op het scherm 400 pixels breed getoond wordt, is de klassieke fout. Lever beelden aan in de afmeting waarin ze getoond worden, in een modern formaat, en laad beelden onder de vouw pas wanneer ze in beeld komen.

04

Plugins

Niet het aantal telt, wel wat elke plugin doet. Eén slecht gebouwde plugin kan meer vertragen dan twintig lichte. Plugins die op elke pagina scripts laden, ook waar ze niets doen, zijn de eerste om te bekijken. Wat je niet gebruikt, verwijder je.

05

Thema en pagebuilder

Een thema dat alles kan, laadt ook code voor alles wat je niet gebruikt. Een pagebuilder maakt bouwen makkelijker en voegt daarvoor extra HTML, CSS en JavaScript toe. Dat is geen reden om hem te vermijden, wel om sober te bouwen: weinig geneste blokken, weinig animaties, geen ongebruikte onderdelen.

06

Database

Na jaren staan er duizenden revisies, verlopen tijdelijke gegevens en resten van verwijderde plugins in de database. Vooral gegevens die bij elke aanvraag automatisch geladen worden, wegen door. Opschonen doe je nooit zonder back-up.

07

Externe scripts

Chatvensters, video’s, kaarten, lettertypes, advertentie- en meetscripts komen van andere servers, en je website wacht erop. Vraag je bij elk script af of het op elke pagina nodig is, en laad wat kan pas na een handeling van de bezoeker.

Aanpak

In welke volgorde pak je het aan?

Begin waar de winst het grootst is en het risico het kleinst. Meet na elke stap opnieuw, zodat je weet wat een ingreep heeft opgeleverd.

Verander niet alles tegelijk. Als er daarna iets stukgaat, weet je niet welke aanpassing de oorzaak is.

01

Maak een back-up

Van de bestanden en de database, en controleer dat je ze kunt terugzetten.

02

Werk bij

WordPress, het thema, de plugins en de PHP-versie. Verouderde software is vaak trager en brengt meer risico mee.

03

Ruim op

Verwijder plugins en thema’s die je niet gebruikt, en vervang wat elkaar overlapt.

04

Regel de caching

Eerst paginacaching, daarna de cache in de browser voor bestanden die zelden wijzigen.

05

Pak de afbeeldingen aan

De grootste beelden boven de vouw eerst: die bepalen hoe snel de pagina er lijkt te staan.

06

Beperk de scripts

Laad alleen wat een pagina nodig heeft, en stel uit wat niet meteen nodig is.

07

Bekijk dan pas de hosting

Is de server na al het vorige nog traag, dan is een ander pakket of een andere omgeving de volgende stap.

Checklist

Wat kun je zelf nakijken?

Voor deze tien punten hoef je geen developer te zijn. Je vindt de antwoorden in het beheer van WordPress, in het klantenpaneel van je host en in een snelheidstest.

  1. Welke PHP-versie gebruikt je website, en wordt die nog ondersteund?
  2. Staat er paginacaching aan, en werkt ze voor uitgelogde bezoekers?
  3. Hoeveel plugins zijn actief, en welke gebruik je niet meer?
  4. Zijn WordPress, het thema en de plugins bijgewerkt?
  5. Hoe zwaar is de homepage in totaal, en welk bestand is het grootst?
  6. Worden beelden getoond in de afmeting waarin ze geüpload zijn?
  7. Hoeveel externe diensten laadt een pagina?
  8. Hoeveel lettertypes en varianten gebruikt het ontwerp?
  9. Verspringt de layout wanneer de pagina laadt?
  10. Is de website ook traag in een privévenster op je telefoon?

Kom je er met deze punten niet uit, dan zit de oorzaak dieper: in de code van het thema, in een plugin die zware databasevragen stelt of in de serverconfiguratie.

Valkuilen

Wat een trage website niet oplost

  • Nog een plugin erbij. Drie optimalisatieplugins die hetzelfde proberen, werken elkaar tegen.
  • Alle opties aanvinken. Agressief samenvoegen en uitstellen van scripts kan formulieren, menu’s of de winkelmand breken.
  • Een score van 100 najagen. De score is een hulpmiddel. Wat telt, is wat een bezoeker op zijn toestel ervaart.
  • Meteen duurdere hosting nemen. Een zwaardere server maskeert een zware website, maar lost de oorzaak niet op.
  • Eén keer optimaliseren en klaar. Elke nieuwe plugin, elk nieuw beeld en elk nieuw script kan de winst weer tenietdoen.

Snelheid is geen eenmalige ingreep, maar een gevolg van hoe een website gebouwd en bijgehouden wordt.

Webshops

Is een trage WooCommerce-webshop een ander verhaal?

De oorzaken zijn dezelfde, maar een webshop heeft er enkele bij. De winkelmand, de checkout en de klantenzone zijn voor elke bezoeker anders en kunnen dus niet uit een paginacache komen. Daar telt de snelheid van de server en van de database het zwaarst.

Ook de catalogus speelt mee. Veel producten met veel varianten, filters op meerdere kenmerken en uitgebreide zoekfuncties vragen zware databasebewerkingen. Plugins voor betaling, verzending, facturatie en voorraad doen bij elke bestelling werk, en soms ook bij elke paginaweergave.

Test bij een webshop daarom altijd het volledige traject: categorie, product, winkelmand en afrekenen. Een snelle homepage zegt weinig over de plek waar de verkoop gebeurt.

Hulp

Wanneer schakel je iemand in?

Wanneer de checklist geen duidelijke oorzaak oplevert, wanneer een aanpassing iets anders stukmaakt, of wanneer de vertraging in de code van het thema of van een plugin zit. Dan is het werk voor iemand die de website ook kan openmaken.

Blijft je website na een eenmalige ingreep niet snel, dan ontbreekt vaak de opvolging. Dat hoort bij WordPress onderhoud: bijhouden wat er verandert, en ingrijpen voor het een probleem wordt.

FAQ

Veelgestelde vragen over een trage WordPress-website

Omdat er ergens tussen de server en de browser tijd verloren gaat. Aan de serverkant zijn dat de hosting, ontbrekende caching, de database en plugins. Aan de browserkant zijn het afbeeldingen, lettertypes en scripts. Een snelheidstest toont aan welke kant het zwaarst weegt.

Met een gratis test zoals PageSpeed Insights van Google. Voer het adres van een pagina in, kijk eerst naar het resultaat voor mobiel en test meerdere soorten pagina’s. Herhaal de test enkele keren: één meting kan toevallig goed of slecht uitvallen.

Werk in een vaste volgorde: een back-up maken, alles bijwerken, ongebruikte plugins verwijderen, caching instellen, de afbeeldingen verkleinen en de scripts beperken. Meet na elke stap, zodat je weet wat geholpen heeft.

Een pagebuilder voegt extra code toe, dus een pagina wordt er zwaarder door dan dezelfde pagina in handgeschreven code. Hoe groot het verschil is, hangt vooral af van hoe er gebouwd wordt. Een sober opgebouwde pagina met een pagebuilder kan sneller zijn dan een overladen pagina zonder.

De Core Web Vitals maken deel uit van de signalen waarmee Google de ervaring op een pagina beoordeelt. Relevante inhoud weegt zwaarder, maar bij vergelijkbare pagina’s kan snelheid meespelen. Belangrijker is het effect op bezoekers: wie moet wachten, haakt sneller af.

Nee. Caching verbergt een trage server voor de meeste bezoekers, maar niet voor wie ingelogd is of een winkelmand heeft. Zware afbeeldingen en scripts blijven even zwaar. Caching is een belangrijke stap, geen volledige oplossing.

Meer over dit onderwerp

Verder lezen

De dienst bij dit onderwerp

WordPress onderhoud als dienst

Wil je dat iemand de oorzaak op je eigen website opzoekt en de snelheid daarna ook bewaakt? Op de dienstpagina lees je wat het onderhoud inhoudt.

Dries Nijs, Organic Web Specialist en auteur van dit artikel

Over de auteur

Dries Nijs, Organic Web Specialist

Ik ben Dries Nijs, developer en SEO specialist uit Maasmechelen. Ik bouw sinds de jaren 90 voor het web en werk vandaag in WordPress, React en Next.js. Snelheid bekijk ik als developer: in de code en op de server, niet alleen in een score. MadeByDries is het persoonlijke merk waaronder ik werk.

Blijft je WordPress-website traag?

Stuur me het adres en wat je al geprobeerd hebt. Dan bekijk ik waar de vertraging zit.

Bespreek je project

Vertel me wat je wilt bouwen of verbeteren

Je hoeft nog geen technische briefing te hebben. Vertel me waar je nu staat en wat je wilt bereiken, dan denk ik mee over de juiste aanpak.

Kies minstens één onderwerp. Meer dan één mag ook.

Ik gebruik je gegevens alleen om op je aanvraag te reageren.

Liever meteen mailen?

Locatie
Maasmechelen, België